Bir Rasyonel Mistik Olarak Marx

Erich Fromm “Marx’s Concept Of Man” (Marx’ta İnsan Kavramı) adlı kitabında, anlatılagelenden çok farklı bir Marx profili çizer. Sovyetler Birliği tarafından anlatılan Marx’ın yanlışlarla dolu olduğunu söyler ve Sovyet komünistlerine ateş püskürür.

Fromm’un Marx hakkındaki bu değişik görüşlerinin temelini ise Marx’ın gençlik döneminde yazdığı “Economic and Philosophical Manuscripts” (İktisadî ve Felsefî El Yazmaları) oluşturur ki bu kitap 1932’de yayınlanmıştır.

Ercih Fromm’a göre “gerçek” Marx şöyle biridir:

Marx’ın amacı, sosyalizm, onun insan teorisi temelinde, aslında Mesihçiliğin 19. yüzyıl diliyle anlatımıdır.
“Marx’s aim, socialism, based on his theory of man, is essentially propethic Messianism in the language of the nineteenth century.”

Marx ne idealisttir ne de materyalist; onun felsefesi humanizm ve naturalizmin bir sentezidir.
“Marx could rightly say that his philosophy is neither idealism nor materialism but a synthesis: humanism and naturalism.”

Marx tanrılara karşı değil putlara karşı savaşır.“Löweth also has pointed out that what Marx fights against are not the gods, but the idols.”

Marx’a göre sosyalizm, insanın yabancılaşmasının üstesinden gelerek, insanın özünü gerçekleştirmesini sağlayan bir toplumdur. Gerçek anlamda özgür, rasyonel, etkin ve bağımsız insan için gerekli şartları yaratmaktan başka bir şey değildir; peygamberlerin amacını gerçekleştirmektir: putların kırılmasıdır.
“Socialism, for Marx, is a society which permits actualization of man’s essence, by overcoming his alienation. It is nothing less than creating the conditions for the truly free, rational, active and independent man; it is the fulfillment of the propethic aim: the destruction of the idols.”

Marx’ın sosyalizm anlayışı geçmişin büyük hümanist dinlerinde ortak olan en derin dinî itkilerin gerçekleştirilmesi anlamına gelir.
“Does not all this mean that Marx’s socialism is the realization of the deepest religious impulses common to the great humanistic religions of the past?”

Marx dine karşı savaşmıştır çünkü din yabancılaşmıştır ve insanın gerçek ihtiyaçlarına cevap vermemektedir. Marx’ın Tanrı’ya karşı savaşı, aslında, Tanrı adındaki puta karşı bir savaşdır.
“Marx fought against religion because it is alienated, and does not satisfy the true needs of man. Marx’s fight against God, in reality, a fight against the idol that is called God.”

Marx’ın ateizmi rasyonel mistisizmin en gelişmiş halidir.
“Marx’s atheism is the most advanced form of rational mysticism.”

Marxist ve diğer sosyalizm çeşitleri, Mesihçiliğin varisleridir.
“Thus, Marxist and other forms of socialism are the heirs of propethic Messianism, Christian Chiliastic sectarianism, thirteenth-century Thomism, Renaissance Utopianism, and eighteenth-century enlightenment.”

Sosyalizm insanların kendi kendilerine yabancılaşmasının lağvedilmesidir, insanın gerçek insanoğlu olarak geri dönmesidir.
“Socialism is the abolition of human self-alienation, the return of man as a real human being.”

Not:
Tırnak içindeki bütün alıntılar aşağıdaki kaynaktan yapılmıştır:
Erich Fromm, Marx’s Concept Of Man, Continuum 2004, ISBN 08264 77917

// Gökhan Koçak
// 24 Ocak 2010

Reklamlar
Bu yazı Felsefe, Uncategorized içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.