Orospular ve Pezevenkler

Karadeniz.
Karşılıklı iki ülke.
Biri güneyde, diğeri kuzeyde.

Güneydekiler kuzeydeki kadınları orospu olarak damgalamışlar.
Kuzeydekiler de güneydeki erkekleri pezevenk olarak damgalamışlar.

Her iki tarafın yaptığı da aynı: sakat mantık, yanlış akıl yürütmek, yani safsata.
Safsata.
İngilizce meali: fallacy.
Meraklısına: http://www.safsatakilavuzu.com

Kuzeydekilerin de güneydekilerin de yaptıkları safsata aynı türden.
Converse accident denilen ve Hasty generalization safsatasının bir türü.
Yani genelleme dediğimiz şey.
Birkaç örneği delil gösterip bütün bir grubun öyle olduğu sonucuna varmak. Ama varılan sonuç mantıken sakat.

Kuzeydekilerle güneydekilerin nasıl safsata yaptıklarını inceleyelim:

Kuzeydekiler, güneydeki bazı erkeklerin pezevenklik yaptığını görmüşler, ya da duymuşlar. O halde güneydeki bütün erkekler pezevenktir diye bir sonuca varmışlar. Bu, genelleme safsatasıdır, sakat mantıktır, yanlış akıl yürütmedir.

Güneydekiler, kuzeydeki bazı kadınların orospuluk yaptığını görmüşler, ya da duymuşlar. O halde kuzeydeki bütün kadınlar orospudur diye bir sonuca varmışlar. Bu, genelleme safsatasıdır, sakat mantıktır, yanlış akıl yürütmedir.

Genelleme safsatası “öteki”ni damgalamak için çok sık kullanılan bir yanlış akıl yürütme durumudur. “Öteki” olarak görülen grubun yaptığı tek bir yanlış bütün gruba maledilir ve “öteki” grup damgalanır.

Safsata yapmadan doğru akıl yürütürsek şöyle demek gerek:

Ne kuzeydeki kadınların hepsi orospudur, ne de güneydeki erkeklerin hepsi pezevenktir.
Kuzeydeki kadınların bazılarının orospu olduğu doğrudur; güneydeki erkeklerin de bazılarının pezevenk olduğu doğrudur. Ama bunları genelleyip bütün bir ülkeye maletmek genelleme safsatasıdır, yanlış akıl yürütmedir.

// Gökhan Koçak
// 26 Haziran 2011

Reklamlar
Bu yazı Uncategorized içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s