İçedönükler: Dışadönüklerin Dünyasındaki Lanetliler

Batı medeniyeti dışadönüklüğü putlaştıran bir anlayışa ulaştı. Başarılı olmak için, “iyi” yaşamak için, kariyer elde etmek için, mutlu olmak için dışadönük olmayı yücelten bir anlayış hakim oldu. Araştırmalar, birkaç yüzyıl önce “Batı”nın dışadönüklüğü bu kadar yüceltmediğini gösteriyor. Ama aradan geçen zamanda dışadönüklük yavaş yavaş baskın hale gelmiş ve günümüzde neredeyse bir kişilik standardıymış gibi “pazarlanmakta”. İçedönüksen vay haline! Artık batı dünyasında ve küreselleşmenin de etkisiyle bütün dünyada dışadönüklük öne çıkarılırken içedönüklük neredeyse ikinci sınıf bir kişilikmiş gibi tanıtılmakta. Batı toplumu dışadönük kişilik istiyor, içedönük kişilik istenmeyen bir durum haline geldi. Küreselleşmeyle birlikte bu anlayış bütün dünyaya yayılıyor. İçedönükler, dışadönüklerin dünyasındaki lanetliler oldular neredeyse.

“Introversion— along with its cousins sensitivity, seriousness, and shyness— is now a second-class personality trait, somewhere between a disappointment and a pathology. Introverts living under the Extrovert Ideal are like women in a man’s world, discounted because of a trait that goes to the core of who they are. Extroversion is an enormously appealing personality style, but we’ve turned it into an oppressive standard to which most of us feel we must conform.” (1)

Susan Cain’in Quiet (sessiz, sakin) adlı kitabı içedönüklük ve dışadönüklük konularında yapılan birçok araştırmaya yer veriyor. İlginç bir kitap.

Yirminci yüzyıldan önce, batı toplumunda vatandaşlık, dürüstlük, ahlak, onur gibi karakter özelliklerine değer verilirken, günümüzde etkileyicilik, enerjik olma, parlaklık, güçlülük, baskın (dominant) olma gibi kişilik özelliklerine değer verildiğini belirtiyor yazar.

“The earlier guides emphasized attributes that anyone could work on improving, described by words like Citizenship, Duty, Work, Golden deeds, Honor, Reputation, Morals, Manners, Integrity. But the new guides celebrated qualities that were— no matter how easy Dale Carnegie made it sound— trickier to acquire. Either you embodied these qualities or you didn’t: Magnetic, Fascinating, Stunning, Attractive, Glowing, Dominant, Forceful, Energetic.” (2)

Küreselleşmeyle birlikte bu anlayış “Doğu”da da kabul görmeye başladı. Batılı birçok şirket üretimlerini doğuda yaptırıyor. Çin, dünyanın elektronik fabrikası haline geldi. Hindistan ise uzaktan hizmet sağlayan ve yazılım geliştiren bir ülke oldu. Ama bu ülkelerde iş yapan şirketler batılı ve şirketlerini hala batının standartlarıyla yönetmek istiyorlar. İşe aldıkları doğuluların da değer yargılarını yavaş yavaş değiştiriyorlar. Küreselleşmeyle birlikte dışadönükler, küresel krallıklarını kurmak üzereler. Bu krallıkta içedönükler, ikinci sınıf, lanetli, istenmeyen.

Satış yapmak günümüzde çok önemli bir hale geldi. Bir ürünü satmak, onu almak istemeyenleri bile ikna edip ne pahasına olursa olsun satmak, işte bütün mesele bu (!). Satış içedönüklerin zorlandığı bir alan. Çünkü genelde konuşkan, dışadönük, hızlı konuşan tipler satışta başarılı olan ya da olabilecek kişiler olarak görülüyor. İçedönüklerin bu kulvarda pek şansı yok. Bunun psikolojik sebepleri ise ilginç. Hızlı konuşan insanları daha inandırıcı buluyoruz. Sesi daha fazla çıkan insanların fikirlerini benimsemeye daha yatkınız. Bu özellikler de dışadönük insanlarda bulunuyor.

“We perceive talkers as smarter than quiet types— even though grade-point averages and SAT and intelligence test scores reveal this perception to be inaccurate. In one experiment in which two strangers met over the phone, those who spoke more were considered more intelligent, better looking, and more likable. We also see talkers as leaders. The more a person talks, the more other group members direct their attention to him, which means that he becomes increasingly powerful as a meeting goes on. It also helps to speak fast; we rate quick talkers as more capable and appealing than slow talkers.” (3)

Ama içedönükler için değerlendirebilecekleri yeni bir ortam var: internet. İnternette satış yapmak için çok ve hızlı konuşmak gerekmiyor. İnternet, sesinizi çıkarmadan satış yapabileceğiniz bir ortam sunuyor.

Susan Cain, Harward Business School’da (HBS) incelemeler yapmış. HBS dışadönüklerin egemen olduğu bir yer. İçedönüklerin bu okulda neredeyse hiç sansları yok. HBS’den mezun olanların da iş dünyasında yönetici konumuna geldiklerini düşünürseniz, içedönükler için durum pek iç açıcı görünmüyor. Ama araştırmalar bunun böyle olmadığını gösteriyor. Şirket yöneticilerinin (CEO) kişilikleri ve başarıları hakkında yapılan araştırmalarda içedönük CEO’ların da gayet başarılı olduğu saptanmış. İçedönükten CEO olmaz diye bir yargıya varmak yanlış. Çok başarılı olanlar var: Bill Gates mesela.

Ama her nedense, modern toplumda dışadönüklük yüceltilirken içedönüklük aşağılanır hale geldi. Ekonomik sistem belki de insanları buna zorladı. Kapitalizmin bu konuda epey etkisi olduğunu düşünüyorum.

(1) Cain, Susan (2012-01-24). Quiet: The Power of Introverts in a World That Can’t Stop Talking (p. 4). Random House, Inc.. Kindle Edition.

(2) Cain, Susan (2012-01-24). Quiet: The Power of Introverts in a World That Can’t Stop Talking (pp. 23-24). Random House, Inc.. Kindle Edition.

(3) Cain, Susan (2012-01-24). Quiet: The Power of Introverts in a World That Can’t Stop Talking (p. 51). Random House, Inc.. Kindle Edition.

Reklamlar
Bu yazı Bilim içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s